e-ISSN 2148-0532 DOI 10.54233 Açık Erişim · CC BY-NC-SA 4.0 English
Endoüroloji Bülteni — Endourology Bulletin Makale Gönder
Özgün Araştırma Açık Erişim

Türkiye’deki Ürologlar Arasında Mesleki Radyasyon Güvenliği ve Taş Analizi Uygulamaları: Ulusal Bir Kesitsel Araştırma

Occupational Radiation Safety and Stone Analysis Practices Among Urologists in Türkiye: A National Cross-Sectional Survey

Yazar bilgileri
  1. Zonguldak Bülent Ecevit University School of Medicine
  2. VKV Amerikan Hastanesi
  3. Tekirdağ Şehir Hastanesi
  4. Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Tıp Fakültesi
Sayı
Cilt 18 · Sayı 3
Sayfa
249-260
Yayın Tarihi
30 Eylül 2026
DOI
https://doi.org/10.54233/endourolbull-1976766 (yeni sekmede açılır)

Özet

Amaç: Türkiye’deki ürologların mesleki radyasyon güvenliği ve işlem sonrası taş analizi konusundaki gerçek hayattaki uygulamalarını ve bu uygulamalarla ilişkili faktörleri değerlendirmek.

Gereç ve Yöntemler: Türkiye’deki 2,305 üroloğa e-posta yoluyla kesitsel, web tabanlı bir anket gönderilmiştir. Google Formlar aracılığıyla hazırlanan anket, demografik ve kurumsal özellikleri, radyasyon güvenliği uygulamalarını ve taş analizi/metabolik değerlendirme uygulamalarını kapsamaktadır. Kategorik karşılaştırmalarda ki-kare testi veya Fisher testi kullanılmıştır; bağımsız faktörler ise çok değişkenli lojistik regresyon ile değerlendirilmiştir.

Bulgular: Eksik yanıtlar hariç tutulduktan sonra 346 katılımcıdan 301’i analiz edildi (%61.5’i uzman, %23.6’sı asistan, %14.9’u akademisyen). Katılımcıların %68.1’i kişisel dozimetreye sahip değildi, %62.8’i dozimetre sonuçları hakkında düzenli geri bildirim almıyordu, %99.0’ına yasal radyasyon izni verilmemişti ve %81.4’ü periyodik tıbbi muayeneye tabi tutulmamıştı. Kurşun önlükler (%95.3) ve tiroid kalkanları (%81.7) yaygınken, koruyucu gözlükler (%20.6) ve eldivenler (%9.3) nadirdi. Rutin taş analizi %47.5 oranında gerçekleştirilmiştir; kurum içi analiz imkânı yalnızca %25.9’unda mevcuttu (devlet hastanesi katılımcılarının %0’ında), %78.7’si ise numuneleri harici bir kuruma sevk etmiştir. Metafilaksi %56.1 oranında uygulanmıştır. Rutin analiz, akademik unvan (OR 2.85) ve kurum içi analiz imkânı (OR 3.07) ile pozitif, 10 yıldan fazla deneyim (OR 0.25) ile ise negatif ilişkiliydi; metafilaksi ise üniversite (OR 3.99) ve eğitim-araştırma (OR 2.40) hastanelerinde çalışmakla ilişkiliydi.

Sonuçlar: Mesleki radyasyondan korunma ve kılavuzlarda önerilen taş analizi, Türkiye’deki ürologlar arasında tam olarak uygulanmamakta ve büyük farklılıklar göstermektedir. Yasal radyasyon izninin katılımcıların yalnızca %1’ine verilmiş olması ve taş analizinin kurumlara bağlı olarak değişkenlik göstermesi, yalnızca bireysel farkındalığın değil, sistematik ve düzenleyici önlemlerin de gerekli olduğunu göstermektedir.

Bu Sayıdaki Diğer Makaleler