Cilt 18 Sayı 2

Özet: Bu çok merkezli çalışmanın amacı, penis protezi implantasyonu (PPI) uygulayan Türk ürologlarının ameliyat sonrası partner eğitimi uygulamalarını değerlendirmek ve cihaz kullanımı ile cinsel danışmanlığı içeren kombine eğitim yaklaşımlarına yönelik tutumlarını incelemektir.

Gereç ve Yöntemler: Türkiye’nin yedi coğrafi bölgesindeki 164 üroloğa elektronik ortamda kesitsel bir anket gönderilmiş, 84 yanıt alınmıştır (yanıt oranı: %51,2). On soruluk anket; (i) demografik ve cerrahi özellikleri, (ii) mevcut partner eğitimi uygulamalarını, (iii) inanç-uygulama farklılıklarını (5’li Likert ölçeği) değerlendirmiştir.

Bulgular: Katılımcıların ortalama mesleki deneyimi 16 yıl (dağılım: 2–35 yıl) olup, inanç ile uygulama arasında belirgin farklılıklar saptanmıştır. Cihaz eğitimi %81 oranında gerekli görülmesine rağmen yalnızca %31 oranında uygulanmaktadır (50,6 puan fark). Cinsel danışmanlık %83 oranında gerekli görülmesine rağmen yalnızca %19 oranında uygulanmaktadır (64 puan fark). Ayrıca cihaz eğitimi için olasılık oranı 2,1, cinsel danışmanlık için ise 3,4 olarak bulunmuştur. Kıdemli cerrahların (>10 yıl deneyim) partner eğitimine öncelik verme olasılığı 3,2 kat daha yüksek bulunmuştur (OR=3,2; %95 GA: 1,8–5,7). Katılımcıların %69’u anket sonrasında klinik uygulamalarını değiştirmeyi planladığını belirtmiştir.

Sonuç: Her ne kadar ürologların %72’si partner eğitimini “olmazsa olmaz” olarak değerlendirse de, uygulamada ciddi engeller mevcuttur. Özellikle cinsel danışmanlık alanında yalnızca %15’inin resmi eğitim almış olması dikkat çekicidir. Penis protezi implantasyonu sonrası bakımda bu boşluğun giderilebilmesi için kurumsal protokoller ve standart eğitim programlarının geliştirilmesi gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler: cerrahi sonrası bakım, cinsel danışmanlık, hasta memnuniyeti, inanç-uygulama farkı, partner eğitimi, penil protez

Amaç: Bu çalışma, yapay zeka (YZ) tabanlı büyük dil modellerinin (ChatGPT, Gemini, Perplexity, DeepSeek) ürolojik ameliyatlarda iş sağlığı ve güvenliği (İSG) ile ilgili sorulara verdikleri yanıtların bilgi düzeyi, rehberlerle uyumu, kapsamı ve tutarlılığını karşılaştırmalı olarak değerlendirmeyi amaçlamaktadır.

Gereç ve Yöntemler: Literatür ve uluslararası kılavuzlar (EAU, WHO, OSHA vb.) temel alınarak biyolojik, kimyasal, fiziksel, ergonomik, çevresel ve psikososyal riskleri kapsayan 10 standart soru hazırlanmıştır. Bu sorular dört farklı modele aynı gün ve aynı formatta yöneltilmiş, yanıtlar üç bağımsız uzman tarafından DISCERN ve GQS kriterleriyle kör olarak değerlendirilmiştir.

Bulgular: ChatGPT ve Gemini, hem DISCERN hem de GQS skorlarında en yüksek performansı sergilemiştir. Perplexity orta düzeyde, DeepSeek ise en düşük kalite ve tutarlılığı göstermiştir. ChatGPT, Perplexity ve DeepSeek’ten anlamlı derecede daha yüksek skor alırken (p<0,01), Gemini de Perplexity ve DeepSeek’ten anlamlı şekilde üstündür (p<0,05). ChatGPT ile Gemini arasında anlamlı fark bulunmamıştır.

Sonuç: YZ tabanlı büyük dil modelleri, ürolojik ameliyatlarda İSG konusunda bilgi desteği sağlayabilmektedir; ancak modeller arasında önemli kalite farklılıkları mevcuttur. ChatGPT ve Gemini daha güvenilir ve kapsamlı içerikler sunarken, Perplexity ve özellikle DeepSeek’in sınırlılıkları belirgindir. Bu nedenle YZ araçları, klinik karar desteğinde tek başına kullanılmamalı, uzman denetimi ve kılavuz temelli doğrulamalarla desteklenmelidir.

Anahtar Kelimeler: büyük dil modeli, ChatGPT, DeepSeek, Gemini, iş sağlığı ve güvenliği, Perplexity, ürolojik cerrahi, yapay zeka

Amaç: Erişkin hastalarda üreteropelvik bileşke (UPB) darlığının tedavisinde robot yardımlı laparoskopik piyeloplastinin (RYLP) uygulanabilirliğini, perioperatif sonuçlarını ve kısa-orta dönem başarısını değerlendirmek.

Gereç ve Yöntemler: Ocak 2019–Haziran 2025 tarihleri arasında tek merkezde primer UPB darlığı nedeniyle RYLP uygulanan erişkin hastalar retrospektif olarak incelendi. Tanı, BT/MR ürografide üreteropelvik bileşke darlığı ile uyumlu anatomik bulguların gösterilmesini takiben, diüretikli renografide (DTPA veya MAG-3) drenaj parametrelerinin (T½) değerlendirilmesi ile fonksiyonel olarak doğrulandı. Tüm olgularda Anderson–Hynes tekniğiyle transperitoneal RYLP yapıldı. Seçilmiş olgularda damar/perfüzyon değerlendirmesi için near-infrared floresan (NIRF) modu ile intravenöz indosiyanin yeşili (ICG) kullanıldı.

Bulgular:Toplam 18 hasta dâhil edildi (yaş 38,9 ± 15,9 yıl). Darlık sağda 8, solda 10 olguda izlendi; 12 hastada semptomatik, 6’sında insidental tanı mevcuttu. Çaprazlayan aberan damar 7 hastada saptandı ve bu hastaların 6’sına intraoperatif NIRF-ICG kullanıldı. Ortalama operasyon süresi 135,3 ± 20,0 dk (konsol 105,6 ± 15,5), anastomoz süresi 18,2 ± 3,4 dk, tahmini kan kaybı 24,2 ± 9,6 mL ve hastanede kalış 3,4 ± 0,9 gündü. NIRF-ICG kullanılan ve kullanılmayan hastalar arasında ameliyat süresi, hastanede kalış süresi ve fonksiyonel iyileşme açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Konversiyon ve kan transfüzyonu gereksinimi olmadı; Clavien–Dindo ≥II komplikasyon kaydedilmedi. Ortalama 30,6 ± 21,4 aylık izlem süresinde, tüm hastalarda postoperatif T½ değerlerinin 20 dakikanın altına gerilediği ve rekürrens veya yeniden cerrahi gereksinimi izlenmediği saptandı.

Sonuç: RYLP, primer UPB darlığı olan erişkinlerde güvenli, etkili ve yüksek uygulanabilirliğe sahip bir seçenektir. Düşük morbidite, konversiyonsuz seyir ve tutarlı fonksiyonel/anatomik düzelme, uygun hasta seçimi ve deneyimli ekiplerle yöntemin klinik değerini arttırmaktadır. Seçilmiş olgularda uygulanan NIRF-ICG, özellikle vasküler anatominin değerlendirilmesinde cerrahi karar verme sürecine katkı sağlayabilir.

Anahtar Kelimeler: erişkin üreteropelvik bileşke darlığı, indosiyanin yeşili, minimal invaziv cerrahi, robot yardımlı laparoskopik piyeloplasti